Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.)

Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας ρυθμίζεται με τον Νόμο 2859/2000 Κώδικας Φ.Π.Α.

Ο Φ.Π.Α. αποτελεί έναν έμμεσο φόρο κατανάλωσης.

Αντικείμενο του φόρου

Ο Φ.Π.Α. επιβάλλεται στις ακόλουθες πράξεις:

α) παράδοση αγαθών και παροχή υπηρεσιών, εφόσον πραγματοποιούνται από επαχθή αιτία στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο στο φόρο που ενεργεί με αυτή την ιδιότητα,

β) εισαγωγή αγαθών στο εσωτερικό της χώρας,

γ) ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών που πραγματοποιείται από επαχθή αιτία στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο στο φόρο, ο οποίος ενεργεί με αυτή την ιδιότητα ή από μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, όταν ο πωλητής είναι υποκείμενος στο φόρο εγκαταστημένος σε άλλο κράτος – μέλος, ενεργεί με αυτή την ιδιότητα και δεν απαλλάσσεται από το φόρο λόγω ύψους πραγματοποιηθέντος ετήσιου κύκλου εργασιών, σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας του, ούτε υπάγεται σε ειδικές διατάξεις του Κώδικα Φ.Π.Α.

Η ενδοκοινοτική απόκτηση καινούργιων μεταφορικών μέσων υπάγεται στον φόρο, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του εγκατεστημένου στο εσωτερικό της χώρας προσώπου,

δ) η ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, τα οποία υπάγονται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, που πραγματοποιείται από υποκείμενο στο φόρο ή από μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, εφόσον τα πρόσωπα αυτά εμπίπτουν σε συγκεκριμένες διατάξεις του Κώδικα Φ.Π.Α.

Φ.Π.Α. στην παράδοση νέων ακινήτων
Από 1.1.2006 εφαρμόζεται Φόρος Προστιθέμενης Αξίας 24 % και όχι Φόρος μεταβίβασης ακινήτων, για τα εξής ακίνητα:
 
Ο Φ.Π.Α. επιβάλλεται στην παράδοση αποπερατωμένων ή ημιτελών κτιρίων ή τμημάτων τους και του οικοπέδου που μεταβιβάζεται με αυτά ως ενιαία ιδιοκτησία ή ιδανικών μεριδίων οικοπέδου επί των οποίων εφαρμόζεται το αμάχητο τεκμήριο του αποπερατωμένου, εφόσον πραγματοποιείται από επαχθή αιτία πριν από την πρώτη εγκατάσταση σε αυτά. 
 
Για την εφαρμογή Φ.Π.Α. θεωρούνται: 
  • Ως κτίρια, τα κτίσματα, γενικά, και οι κάθε είδους κατασκευές που συνδέονται με τα κτίσματα ή με το έδαφος κατά τρόπο σταθερό και μόνιμο. 
  • Ως πρώτη εγκατάσταση, η πρώτη χρησιμοποίηση με οποιονδήποτε τρόπο των κτιρίων ύστερα από την ανέγερσή τους, όπως είναι η ιδιοκατοίκηση, η ιδιόχρηση, η μίσθωση ή άλλη χρήση.

Φ.Π.Α. επιβάλλεται επίσης:

– Στη μεταβίβαση της ψιλής κυριότητας, στη σύσταση ή στην παραίτηση από το δικαίωμα προσωπικής ή πραγματικής δουλείας, στην παραχώρηση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επί κοινόκτητων κύριων, βοηθητικών ή ειδικών χώρων κτισμάτων ή επί κοινόκτητου τμήματος οικοπέδου, καθώς και στη μεταβίβαση του δικαιώματος άσκησης της επικαρπίας των παραπάνω περιγραφέντων αποπερατωμένων ή ημιτελών ακινήτων. 
– Στην εκτέλεση εργασιών στα ακίνητα, με μίσθωση έργου, ανεξάρτητα αν διαθέτει τα υλικά ο εργοδότης ή ο εργολάβος. Εργασίες κατά την πιο πάνω έννοια είναι και οι εκσκαφές, οι κατεδαφίσεις, η κατασκευή οικοδομών, οδών, γεφυρών, υδραγωγείων, υδραυλικών και αποχετευτικών έργων, ηλεκτρολογικών και μηχανολογικών εγκαταστάσεων και τεχνικών γενικά έργων, καθώς και οι συμπληρώσεις, επεκτάσεις, διαρρυθμίσεις και επισκευές, εκτός από τις εργασίες συνήθους συντήρησης των έργων αυτών.
 
Ειδικά για τις περιπτώσεις αντιπαροχής, η εργολαβία του υποκειμένου στο φόρο κατασκευαστή οικοδομών προς πώληση προς τον οικοπεδούχο, δεν υπάγεται στο φόρο όταν ο υποκείμενος κατασκευαστής έχει υπαχθεί σε καθεστώς αναστολής του φόρου, σύμφωνα με την παράγραφο 4α του παρόντος άρθρου.
 
Ο Φ.Π.Α. επιβάλλεται στην παράδοση ακινήτων των οποίων: 
  • Η άδεια κατασκευής εκδίδεται από 01.01.2006 και μετά. 
  • Η άδεια κατασκευής αναθεωρείται από 01.01.2006 και μετά, με την προϋπόθεση ότι μέχρι την ημερομηνία αναθεώρησης δεν έχουν αρχίσει οι εργασίες κατασκευής. 
Απαλλαγή Α’ Κατοικίας
Απαλλάσσεται από τον Φ.Π.Α. η παράδοση ακινήτων σε δικαιούχους απαλλαγής από τον Φ.Μ.Α. κατά την απόκτηση πρώτης κατοικίας, καθώς και η παραχώρηση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης που συνιστάται υπέρ των παραπάνω ακινήτων. 
 
Αναστολή Φ.Π.Α. στα Ακίνητα έως την 31.12.2024
Με αίτηση του υποκειμένου στον φόρο, κατασκευαστή οικοδομών προς πώληση, αναστέλλεται, υποχρεωτικά μέχρι τις 31.12.2024, η εφαρμογή του Φ.Π.Α. στα ακίνητα  και επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων. Η αναστολή αφορά το σύνολο των αδιάθετων παραπάνω ακινήτων του υποκειμένου. Μαζί με την αίτηση ο υποκείμενος υποβάλλει κατάσταση με τα αδιάθετα ακίνητα και το ποσό του φόρου που αντιστοιχεί στο κάθε ακίνητο προς διακανονισμό.
 

1Στα ακίνητα των παραγράφων και 2α του άρθρου 6 του Κώδικα Φ.Π.Α.

Υποκείμενοι στο φόρο

Υποκείμενοι στον Φόρο είναι οι εξής:

α) κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ημεδαπό ή αλλοδαπό ή ένωση προσώπων, εφόσον ασκεί κατά τρόπο ανεξάρτητο οικονομική δραστηριότητα,

β) κάθε πρόσωπο, το οποίο πραγματοποιεί περιστασιακά παράδοση ενός καινούργιου μεταφορικού μέσου, το οποίο αποστέλλεται ή μεταφέρεται προς άλλο κράτος – μέλος,

γ) κάθε πρόσωπο, το οποίο πραγματοποιεί ευκαιριακά πράξεις παράδοσης ακινήτων (του άρθρου 6 του Κώδικα Φ.Π.Α.), εφόσον με δήλωσή του ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.,

δ) η κοινοπραξία που κατασκευάζει ακίνητο με το σύστημα της αντιπαροχής, καθώς και η κοινωνία που κατασκευάζει ακίνητο σε οικόπεδο ή αγροτεμάχιο που ανήκει στα μέλη της, για τις παραδόσεις και αυτοπαραδόσεις που διενεργούνται από τα μέλη τους. Οι όροι και οι προϋποθέσεις ορίζονται αναλυτικά στα άρθρα 6 και 7 του Κώδικα Φ.Π.Α.

Απαλλαγές από τον Φ.Π.Α.

Ενδεικτικά, απαλλάσσονται από το φόρο οι εξής πράξεις:

  • η παροχή υπηρεσιών νοσοκομειακής και ιατρικής περίθαλψης και διάγνωσης, καθώς και οι στενά συνδεόμενες με αυτές παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών, που ενεργούνται από οργανισμούς δημοσίου δικαίου ή λοιπούς μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς υπό ορισμένες προϋποθέσεις,
  • οι παροχές ιατρικής περίθαλψης, οι οποίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης ιατρικών επαγγελμάτων, καθώς και οι παροχές υπηρεσιών από ψυχολόγους, μαίες, νοσοκόμους, φυσικοθεραπευτές, λογοθεραπευτές και εργοθεραπευτές,
  • η παροχή υπηρεσιών από οδοντοτεχνίτες, καθώς και η παράδοση ειδών οδοντικής προσθετικής που ενεργείται από τους οδοντογιατρούς και τους οδοντοτεχνίτες,
  • η παροχή υπηρεσιών και παράδοση αγαθών που συνδέονται με την κοινωνική πρόνοια, προστασία παιδιών και νέων, που πραγματοποιούνται από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή οργανισμούς και ιδρύματα αναγνωρισμένα από το κράτος,
  • η παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης από δημόσια εκπαιδευτήρια ή άλλα πρόσωπα αναγνωρισμένα από την αρμόδια αρχή και η παράδοση ιδιαίτερων μαθημάτων όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης,
  • η παροχή υπηρεσιών που συνδέεται στενά με τον αθλητισμό ή τη σωματική αγωγή, από νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα σε πρόσωπα που ασχολούνται με τον αθλητισμό ή τη σωματική αγωγή,
  • οι ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εργασίες,
  • οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες,
  • οι μισθώσεις ακινήτων,
  • τα κρατικά λαχεία και τα τυχερά παίγνια και στοιχήματα,
  • η παράδοση ακινήτων, πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων,
  • η παράδοση αγαθών, των οποίων η εισαγωγή απαλλάσσεται από το φόρο προστιθέμενης αξίας,
  • οι ενδοκοινοτικές παραδόσεις και οι εξαγωγές αγαθών,
  • οι διεθνείς μεταφορές,
  • η παράδοση και η εισαγωγή συγκεκριμένων τύπων πλοίων και αεροσκαφών.
Συντελεστές Φ.Π.Α.
Κανονικός Συντελεστής

Ο Κανονικός Συντελεστής του Φ.Π.Α. είναι 24%.

Μειωμένος Συντελεστής 13%

Για συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα III του Κώδικα Φ.Π.Α. ισχύει ο μειωμένος συντελεστής 13%.

Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:

Τρόφιμα, Μη αλκοολούχα Ποτά, Νερά, Εστίαση, Ξενοδοχεία, Μεταφορές, Εισιτήρια θεαμάτων (πλην όσων υπάγονται στον Μειωμένο Συντελεστή 6%), Ιατρικά είδη, αγαθά που χρησιμοποιούνται κυρίως ή αποκλειστικά για τη γεωργία, την κτηνοτροφία ή τη δασοκομία, όπως γεωργικοί ελκυστήρες και ελκυστήρες δασών, γεωργικές μηχανές, συσκευές και εργαλεία, αντλίες για υγρά, κινητά σιλό, κ.λπ., εξαιρουμένων των μερών και των παραρτημάτων των αγαθών αυτών (άρθρο 31 Ν. 5057/2023 ΦΕΚ Α’ 164).

Μειωμένος Συντελεστής 6%

Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες για τα οποία υπάρχει ειδική πρόβλεψη στο Παράρτημα III του Κώδικα Φ.Π.Α., ισχύει ο μειωμένος συντελεστής έξι τοις εκατό (6%) και τέσσερα τοις εκατό (4%) κατά περίπτωση.

Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:

Φάρμακα, Βιβλία, Ηλεκτρική Ενέργεια και φυσικό Αέριο, Εισιτήρια θεατρικών παραστάσεων και συναυλιών, εισιτήρια κινηματογράφων, Μάσκες, γάντια, σαπούνια, αντισηπτικά.

Ειδικά για τα φίλτρα αιμοκάθαρσης, αιμοδιήθησης, αιμοδιαδιήθησης και πλασμαφαίρεσης και τις γραμμές αιμοκάθαρσης, αιμοδιήθησης, αιμοδιαδιήθησης και πλασμαφαίρεσης, ο συντελεστής φόρου ορίζεται σε έξι τοις εκατό (6%).

Επίσης, στη παροχή υπηρεσιών βάσει συμβάσεων για εργασίες που προορίζονται αποκλειστικά για την υπέρβαση ή απομάκρυνση αρχιτεκτονικών εμποδίων που περιορίζουν την κινητικότητα ατόμων με αναπηρία, σε κτίρια δημόσια ή ιδιωτικά ή κτίρια που εξυπηρετούν δημόσιο συμφέρον, ο συντελεστής ορίζεται σε τέσσερα τοις εκατό (4%).

Μείωση στους Συντελεστές Φ.Π.Α. κατά 30%

Για τις φορολογητέες παραδόσεις αγαθών και τις ενδοκοινοτικές αποκτήσεις τούτων, καθώς και για τις υπηρεσίες που εκτελούνται υλικά στα νησιά του Αιγαίου Λέρο, Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο, όπως και για τις παραδόσεις αγαθών από την λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά αυτά, οι συντελεστές Φ.Π.Α μειώνονται κατά 30% και έχουν αντίστοιχα τις τιμές 17%, 9% και 4% ή 3% κατά περίπτωση.

Συντελεστής Φ.Π.Α. 0%

**Κατ΄ εξαίρεση, για τα εμβόλια της ΔΚ ΕΧ 3002 κατά του κορωνοϊού COVID-19, που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή από τα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο συντελεστής Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) ορίζεται σε μηδέν τοις εκατό (0%).

Scroll to Top
Μετάβαση στο περιεχόμενο