Φορολογία Κεφαλαίου

1. Φορολογία Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών

Τα θέματα φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών ρυθμίζονται με τον Νόμο 2961/2001.

Σύμφωνα με τον νόμο αυτόν, σε φόρο υπόκειται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο αποκτά περιουσία αιτία θανάτου, δωρεάς, γονικής παροχής.

1.1. Φορολογία Περιουσιών που αποκτώνται αιτία θανάτου
Αντικείμενο του φόρου
Στο φόρο αιτία θανάτου υποβάλλεται:
  • κάθε περιουσιακό στοιχείο που βρίσκεται στην Ελλάδα, 
  • η κινητή περιουσία που βρίσκεται στην αλλοδαπή και ανήκει σε Έλληνα υπήκοο, οπουδήποτε και αν κατοικούσε όσο ζούσε, εκτός αν πριν από το θάνατό του ο κληρονομούμενος βρισκόταν στην αλλοδαπή για δέκα τουλάχιστον συνεχή χρόνια,
  • η κινητή περιουσία που βρίσκεται στην αλλοδαπή και ανήκει σε αλλοδαπό υπήκοο, αν αυτός είχε την κατοικία του στην Ελλάδα.
Υποκείμενος στο φόρο
Υπόχρεος στο φόρο είναι ο δικαιούχος της κτήσης, σε περίπτωση περισσότερων δικαιούχων καθένας ανάλογα με την περιουσία που αποκτά.
 
Οι δικαιούχοι της κτήσης, ανάλογα με τη συγγενική τους σχέση προς τον κληρονομούμενο, κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες Α’, Β’ και Γ’. 
 
Στην Α’ κατηγορία υπάγονται: 
  • ο σύζυγος του κληρονομουμένου, 
  • το πρόσωπο το οποίο είχε συνάψει σύμφωνο συμβίωσης με τον κληρονομούμενο. 
  • οι κατιόντες πρώτου βαθμού (τέκνα από νόμιμο γάμο, τέκνα χωρίς γάμο έναντι της μητέρας, αναγνωρισθέντα εκούσια ή δικαστικά έναντι του πατέρα, νομιμοποιηθέντα με επιγενόμενο γάμο ή δικαστικά έναντι και των δύο γονέων), 
  • οι κατιόντες εξ αίματος δεύτερου βαθμού και 
  • οι ανιόντες εξ αίματος πρώτου βαθμού. 
Στη Β’ κατηγορία υπάγονται:
  • οι κατιόντες εξ αίματος τρίτου και επόμενων βαθμών, 
  • οι ανιόντες εξ αίματος δεύτερου και επόμενων βαθμών,
  • τα εκούσια ή δικαστικά αναγνωρισθέντα τέκνα έναντι των ανιόντων του πατέρα που τα αναγνώρισε, 
  • οι κατιόντες του αναγνωρισθέντος έναντι του αναγνωρίσαντος και των ανιόντων αυτού, 
  • οι αδελφοί (αμφιθαλείς ή ετεροθαλείς), 
  • οι συγγενείς εξ αίματος τρίτου βαθμού εκ πλαγίου,
  • οι πατριοί και οι μητριές,
  • τα τέκνα από προηγούμενο γάμο του συζύγου,
  • τα τέκνα εξ αγχιστείας (γαμπροί – νύφες) και
  • οι ανιόντες εξ αγχιστείας (πεθεροί – πεθερές). 
Στη Γ’ κατηγορία υπάγεται οποιοσδήποτε άλλος εξ αίματος ή εξ αγχιστείας συγγενής του κληρονομουμένου ή εξωτικός. 
 
Αφορολόγητα όρια και Φορολογικοί  Συντελεστές
 
Η αιτία θανάτου κτήση πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τις πιο κάτω φορολογικές κλίμακες και ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκει ο δικαιούχος της κτήσης:
 

Για την Κατηγορία Α:

Κλιμάκια (σε ευρώ)

Συντελεστής κλιμακίου (%)

Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ)

Φορολογητέα περιουσία (σε ευρώ)

Φόρος που αναλογεί (σε ευρώ)

150.000

150.000

150.000

1

1.500

300.000

1.500

300.000

5

15.000

600.000

16.500

Υπερβάλλον

10

Για την Κατηγορία Β:

Κλιμάκια (σε ευρώ)

Συντελεστής κλιμακίου (%)

Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ)

Φορολογητέα περιουσία (σε ευρώ)

Φόρος που αναλογεί (σε ευρώ)

30.000

30.000

70.000

5

3.500

100.000

3.500

200.000

10

20.000

300.000

23.500

Υπερβάλλον

20

Για την Κατηγορία Γ:

Κλιμάκια (σε ευρώ)

Συντελεστής κλιμακίου (%)

Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ)

Φορολογητέα περιουσία (σε ευρώ)

Φόρος που αναλογεί (σε ευρώ)

6.000

6.000

66.000

20

13.200

72.000

13.200

195.000

30

58.500

267.000

71.700

Υπερβάλλον

40

 
Απαλλαγές από τον Φόρο 
Ισχύουν απαλλαγές από τον φόρο: 

 

Απαλλάσσονται από τον φόρο οι κτήσεις, εφόσον δικαιούχοι είναι το Δημόσιο και οι αλλοδαποί με τον όρο της αμοιβαιότητας, εφόσον προβλέπεται απαλλαγή τους από το φόρο με διεθνείς συμβάσεις. 

Επίσης απαλλάσσονται:

  • Η κτήση πλοίων, μετοχών ή μεριδίων εταιρειών πλοιοκτητριών πλοίων ολικής χωρητικότητας άνω των χιλίων πεντακοσίων (1.500) κόρων, 
  • Οι χρηματικές καταθέσεις σε τράπεζα σε ανοικτό λογαριασμό στο όνομα δύο ή περισσοτέρων από κοινού, στην οποία έχει τεθεί ο πρόσθετος όρος ότι με το θάνατο οποιουδήποτε δικαιούχου η κατάθεση και ο λογαριασμός αυτής περιέρχεται αυτοδίκαια στους λοιπούς επιζώντες μέχρι τον τελευταίο από αυτούς. Η απαλλαγή αυτή δεν επεκτείνεται στους κληρονόμους του τελευταίου απομείναντος δικαιούχου. Η απαλλαγή ισχύει ανάλογα και σε μερίδα αμοιβαίου κεφαλαίου.
  • Η κινητή περιουσία που βρίσκεται στην αλλοδαπή Έλληνα υπηκόου που είναι εγκατεστημένος σε αυτή για δέκα (10) τουλάχιστον συναπτά έτη.
  • Η κινητή περιουσία που βρίσκεται στην αλλοδαπή Έλληνα υπηκόου που είναι εγκατεστημένος σε αυτή για είκοσι (20) τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και δεν έχει μετεγκατασταθεί κατά τον χρόνο της δωρεάς στην Ελλάδα. 
  • Τα περιουσιακά στοιχεία που είχαν περιέλθει στον κληρονομούμενο λόγω δωρεάς ή γονικής παροχής από τους γονείς του και κληρονομούνται από αυτούς, 
  • Η απόκτηση περιουσιακών στοιχείων, μέχρι του ποσού των τετρακοσίων χιλιάδων (400.000) ευρώ ανά δικαιούχο, εφόσον δικαιούχοι είναι σύζυγος και ανήλικα τέκνα του κληρονομουμένου. Η απαλλαγή για τον επιζώντα σύζυγο παρέχεται εφόσον η έγγαμη συμβίωση είχε διάρκεια τουλάχιστον πέντε (5) ετών.
  • Η κληρονομιά η οποία περιέρχεται σε σύζυγο, τέκνα, γονείς ή αδέλφια στρατιωτικού, που απεβίωσε κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας, σε εκτέλεση υπηρεσίας και εξαιτίας αυτής.
Φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 0,5% οι κτήσεις αιτία θανάτου, εφόσον δικαιούχοι είναι: 
 
– Τα Ν.Π.Δ.Δ., οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, οι δήμοι, οι κοινότητες, οι ιεροί ναοί, οι ιερές μονές, το Ιερό Κοινό του Πανάγιου Τάφου, η Ιερά Μονή του Όρους Σινά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, η Εκκλησία της Κύπρου, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας και
 
– Τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα, τα οποία υπάρχουν ή συνιστώνται νόμιμα στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και τα λοιπά αντίστοιχα αλλοδαπά με τον όρο της αμοιβαιότητας και οι περιουσίες του άρθρου 50 του ν.4182/2013, εφόσον επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς εθνικούς ή θρησκευτικούς ή φιλανθρωπικούς ή εκπαιδευτικούς ή πολιτιστικούς ή γενικά επωφελείς για την κοινωνία εν όλω ή εν μέρει.
 
Απαλλαγή πρώτης κατοικίας κατά την απόκτηση αιτία θανάτου
Κατοικία ή οικόπεδο, που αποκτάται αιτία θανάτου από σύζυγο ή τέκνο του κληρονομουμένου κατά πλήρη κυριότητα, εξ ολοκλήρου ή κατά ποσοστό εξ αδιαιρέτου, απαλλάσσεται από το φόρο, εφόσον ο κληρονόμος ή κληροδόχος ή ο σύζυγος αυτού ή οποιοδήποτε από τα ανήλικα τέκνα αυτού δεν έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε κατοικία ή ιδανικό μερίδιο κατοικίας που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς του ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε οικόπεδο οικοδομήσιμο ή σε ιδανικό μερίδιο οικοπέδου, στα οποία αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές τους ανάγκες και βρίσκονται σε δημοτικό ή κοινοτικό διαμέρισμα με πληθυσμό άνω των τριών χιλιάδων (3.000) κατοίκων. Οι στεγαστικές ανάγκες θεωρείται ότι καλύπτονται, αν το συνολικό εμβαδόν των ανωτέρω ακινήτων και των λοιπών αντίστοιχων κληρονομιαίων ακινήτων είναι εβδομήντα (70) τ.μ., προσαυξανόμενα κατά είκοσι (20) τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά είκοσι πέντε (25) τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα, των οποίων την επιμέλεια έχει ο δικαιούχος. 
 
Δικαιούχοι της απαλλαγής είναι οι Έλληνες και οι πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.).
 
Η απαλλαγή παρέχεται για ποσό αξίας:
 
– Κατοικίας μέχρι διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο ή κληροδόχο και μέχρι διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ για κάθε έγγαμο και διαζευγμένο ή χήρο ή άγαμο γονέα, που έχουν την επιμέλεια των τέκνων τους. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτών και κατά τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα τους, εφόσον στον δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται μία μόνο κατοικία εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου. 
 
Στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως είκοσι (20) τ.μ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα.
 
– Οικοπέδου μέχρι πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο ή κληροδόχο και μέχρι εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ για κάθε έγγαμο και διαζευγμένο ή χήρο ή άγαμο γονέα, που έχουν την επιμέλεια των τέκνων τους. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτών και κατά δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα τους, εφόσον στον δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται ένα μόνο οικόπεδο εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου. 
 
Η απαλλαγή χορηγείται με τις ίδιες προϋποθέσεις και στην περίπτωση που ο κληρονόμος ή ο κληροδόχος είναι κύριος ποσοστού εξ αδιαιρέτου κατοικίας ή οικοπέδου και κληρονομεί και το υπόλοιπο ποσοστό, ώστε να γίνεται κύριος ολόκληρου του ακινήτου, καθώς και στην περίπτωση συνένωσης ψιλής κυριότητας και επικαρπίας. 
 
Την απαλλαγή του άγαμου δικαιούται και ο σύζυγος που βρίσκεται σε διάσταση και έχει καταθέσει αίτηση ή αγωγή διαζυγίου τουλάχιστον έξι (6) μήνες πριν από το χρόνο της αιτία θανάτου κτήσης. Αν έχει την επιμέλεια των ανήλικων τέκνων της οικογένειας, δικαιούται την απαλλαγή του εγγάμου. Αν δεν λυθεί ο γάμος με διαζύγιο μέσα σε πέντε (5) έτη από την αιτία θανάτου κτήση, αίρεται η χορηγηθείσα απαλλαγή και καταβάλλεται ο οικείος φόρος.
 
Κατά τη χορήγηση της απαλλαγής, τα πρόσωπα τα οποία έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, αντιμετωπίζονται ως σύζυγοι, εφόσον το σύμφωνο συμβίωσης είχε καταρτισθεί τουλάχιστον δύο έτη πριν από την αιτία θανάτου κτήση.
1.2. Φορολογία Περιουσιών που αποκτώνται αίτια δωρεάς ή γονικής παροχής
Αντικείμενο του φόρου
Ως κτήση περιουσίας αιτία δωρεάς, για την επιβολή του φόρου θεωρείται αυτή που προέρχεται από δωρεά η οποία συνιστάται κατά τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα, και από κάθε παροχή, παραχώρηση ή μεταβίβαση οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου χωρίς αντάλλαγμα, έστω και αν δεν καταρτίσθηκε έγγραφο.
 
Σε φόρο δωρεάς υποβάλλεται:
 
α) η κείμενη στην Ελλάδα οποιασδήποτε φύσεως περιουσία, που δωρίζεται,
β) η κείμενη στην αλλοδαπή κινητή γενικά περιουσία Έλληνα υπηκόου, που δωρίζεται,
γ) η κείμενη στην αλλοδαπή κινητή γενικά περιουσία αλλοδαπού υπηκόου, που δωρίζεται σε ημεδαπό ή αλλοδαπό, ο οποίος έχει την κατοικία του στην Ελλάδα,
δ) η κινητή περιουσία που παραδίδεται πριν από το θάνατο του ανιόντος στους κατιόντες με βάση σύμβαση νέμησης.
 
Ως κτήση αιτία γονικής παροχής νοείται η παροχή περιουσίας στο τέκνο από οποιονδήποτε γονέα του, είτε για τη δημιουργία ή τη διατήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος, μέχρι το ποσό που δεν υπερβαίνει το μέτρο το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις. Στα πιο πάνω ποσά συνυπολογίζονται οι προγενέστερες δωρεές ή γονικές παροχές των γονέων προς τα τέκνα τους. 
 
Υποκείμενος στο φόρο
Υπόχρεος στο φόρο είναι ο δωρεοδόχος ή το τέκνο.
 
Χρόνος Γένεσης Φορολογικής Υποχρέωσης
Η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο της σύνταξης του εγγράφου της δωρεάς ή της γονικής παροχής. Προκειμένου για μεταβίβαση κινητών, αν η παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής έγινε χωρίς να συνταχθεί συμβόλαιο ή αν το συμβόλαιο συντάχθηκε μετά την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής, η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο της παράδοσης.
 
Αφορολόγητα όρια και Φορολογικοί  Συντελεστές
Η αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής κτήση ακινήτων ή εμπράγματων ή ενοχικών δικαιωμάτων επί ακινήτων, μετοχών καθώς και λοιπών περιουσιακών στοιχείων (δηλ. όλων των περιουσιακών στοιχείων πλην μετρητών), από δωρεοδόχους που υπάγονται στην Α ‘ και Β’ και Γ’ κατηγορία, υπόκεινται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τις φορολογικές κλίμακες που ισχύουν και για τις κτήσεις αιτία θανάτου.
 
Η αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής κτήση χρηματικών ποσών υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), προκειμένου για δικαιούχους που υπάγονται στην Α’ κατηγορία, με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), προκειμένου για δικαιούχους που υπάγονται στη Β’ κατηγορία και με συντελεστή σαράντα τοις εκατό (40%), προκειμένου για δικαιούχους που υπάγονται στη Γ’ κατηγορία. 
 
Ειδικά από 01/10/2021 η γονική παροχή ή η δωρεά προς τα πρόσωπα που υπάγονται στην Α’ κατηγορία οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, καθώς και η γονική παροχή ή η δωρεά χρηματικών ποσών προς τα ως άνω πρόσωπα, η οποία διενεργείται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, υπόκεινται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), μετά την αφαίρεση εφάπαξ αφορολογήτου ποσού οκτακοσίων χιλιάδων (800.000) ευρώ. 
 
Απαλλαγές από τον Φόρο 
 
Ι. Απαλλάσσονται από τον φόρο οι περιπτώσεις απόκτησης πρώτης κατοικίας ως εξής:
 
Σε περίπτωση απόκτησης με γονική παροχή εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα, υπό συγκεκριμένους όρους, προϋποθέσεις και περιορισμούς: 
 
α) κατοικίας, δεν υπόκειται σε φόρο ποσό μέχρι διακόσιες χιλιάδες (200.000) ευρώ για κάθε ενήλικο άγαμο δικαιούχο. Το ποσό αυτό ανέρχεται σε διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000) ευρώ, προκειμένου για έγγαμο και διαζευγμένο ή χήρο ή άγαμο γονέα, που έχουν την επιμέλεια των τέκνων τους, και προσαυξάνεται κατά είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτών και κατά τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα τους,
 
β) οικοπέδου, δεν υπόκειται σε φόρο ποσό μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ για κάθε άγαμο δικαιούχο. Το ποσό αυτό ανέρχεται σε εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, προκειμένου για έγγαμο και διαζευγμένο ή χήρο ή άγαμο γονέα, που έχουν την επιμέλεια των τέκνων τους, και προσαυξάνεται κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτών και κατά δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα τους. Στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως είκοσι (20) τ.μ., εφόσον βρίσκονται στην ίδια οικοδομή και αποκτώνται ταυτόχρονα. 
 
Αν η κατοικία ή το οικόπεδο ανήκει από κοινού στους δύο γονείς, παρέχεται απαλλαγή, εφόσον η απόκτηση γίνεται ταυτόχρονα και με το ίδιο συμβολαιογραφικό έγγραφο.
 
ΙΙ. Απαλλάσσονται από το φόρο οι δωρεές εφόσον δικαιούχοι είναι το Δημόσιο και οι αλλοδαποί με τον όρο της αμοιβαιότητας, εφόσον προβλέπεται απαλλαγή τους από το φόρο με διεθνείς συμβάσεις. 
 
Απαλλάσσονται από το φόρο:
  • Τα βοηθήματα ή αποζημιώσεις που καταβάλλονται, εφάπαξ ή περιοδικά, από ασφαλιστικούς οργανισμούς ή ταμεία, λόγω θανάτου του ασφαλισμένου, σε τέκνα, χήρα, γονείς και άγαμες αδερφές του.
  • Οι χωρίς αντάλλαγμα παραχωρήσεις κινητών ή ακίνητων του Δημοσίου, δήμων ή κοινοτήτων ή Ν.Π.Δ.Δ. σε οποιοδήποτε τρίτο.
  • Οι χωρίς αντάλλαγμα μεταβιβάσεις μετοχών και άλλων κινητών αξιών, με οποιουσδήποτε τυχόν περαιτέρω όρους, οι οποίες διενεργούνται από το Δημόσιο ή τη Δημόσια Επιχείρηση Κινητών Αξιών (Δ.Ε.Κ.Α. Α.Ε.) ή προς το Δημόσιο ή τη Δ.Ε.Κ.Α. Α.Ε..
  • Οι μέχρι 80.000 ευρώ (συνολικά ανά δικαιούχο) δωρεές χρηματικών ποσών που καταβάλλονται, εφάπαξ ή περιοδικά προς τη σύζυγο ή τα ανήλικα τέκνα στρατιωτικού που απεβίωσε κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας συνεπαγόμενης επαυξημένο κίνδυνο και προδήλως και αναμφισβήτητα λόγω αυτής.
  • Οι δωρεές κινητών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην αλλοδαπή και δεν έχουν αποκτηθεί κατά τα τελευταία δώδεκα (12) έτη στην ημεδαπή από Έλληνα υπήκοο, που είναι εγκατεστημένος στην αλλοδαπή για δέκα (10) τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και, σε περίπτωση μετεγκατάστασής του στην Ελλάδα, δεν έχει παρέλθει διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) ετών.
  • Δωρεές και εισφορές σε είδος ή χρήματα προς τον φορέα υλοποίησης δράσεων ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας στο πλαίσιο των διεθνών δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Χώρα, εφόσον πραγματοποιούνται αποκλειστικά για την εκτέλεση των δράσεων αυτών.
2. Φορολογία στη Μεταβίβαση Ακινήτων
Φόρος Μεταβίβασης ακινήτων
 
Όλα τα θέματα σχετικά με την επιβολή του φόρου μεταβίβασης ακινήτων ρυθμίζονται από τον Ν. 1587/1950. 
 
Από 1.1.2006 εφαρμόζεται Φ.Π.Α. στις αγοραπωλησίες ακινήτων2.  
 
Αντικείμενο του φόρου
 
Σε κάθε με επαχθή αιτία (με αντάλλαγμα) μεταβίβαση ακινήτου ή εμπραγμάτου δικαιώματος επί ακινήτου που βρίσκεται στην Ελλάδα, επιβάλλεται φόρος επί της αξίας αυτών. 
 
Υπόχρεος στο φόρο 
 
Ο φόρος μεταβίβασης που αναλογεί στο τίμημα μεταβίβασης που αναγράφεται στο συμβόλαιο, βαρύνει τον αγοραστή.
 
Φορολογικοί  Συντελεστές
 

1. Ο φόρος μεταβίβασης υπολογίζεται σε 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου.

2. Ο Φ.Μ.Α. μειώνεται στο τέταρτο (1/4) στις περιπτώσεις: 

– αυτούσιας διανομής ακινήτων μεταξύ των συγκυρίων. Όταν κατά τη διανομή οι μερίδες διανομής δεν είναι ισομερείς με τις ιδανικές, τότε υπολογίζεται φόρος 3% για το τίμημα που καταβάλλεται επιπλέον για τη συμπλήρωση μιας ή περισσοτέρων μερίδων.
– διάλυσης Ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρίας ή Εταιρίας Περιορισμένης Ευθύνης και μεταβίβασης των ακινήτων της εταιρείας στα μέλη της, κατά την εταιρική τους μερίδα.
– μεταβίβασης ακινήτων στα μέλη κοινωνιών στις περιπτώσεις δημιουργίας μιας ή περισσοτέρων κοινωνιών για τα μερίδια που απαρτίζουν τις κοινωνίες αυτές. 
– απόληψης μεριδίων από την ακίνητη περιουσία  εταίρων που αποσύρονται από  την Εταιρία. Στις περιπτώσεις αυτές ο φόρος υπολογίζεται επί της αξίας του ακινήτου ή τμήματος αυτού του εξερχόμενου της εταιρικής περιουσίας.

3. Ο Φ.Μ.Α. μειώνεται στο μισό (1/2) στις περιπτώσεις: 

– Υποχρεωτικής ανταλλαγής τμημάτων γειτνιαζόντων οικοπέδων για να γίνουν οικοδομήσιμα.
– Συγχώνευσης Α.Ε. και Συνεταιρισμών ή εξαγοράς μιας ή περισσοτέρων εταιρειών από άλλη συνέπεια της οποίας συντελείται μεταβίβαση ακινήτων ή πραγματικών επί αυτών δικαιωμάτων.
– αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για δημόσια ωφέλεια,
– ανταλλαγής ακινήτων ίσης αξίας. 
 
Απαλλαγές από τον Φόρο  
 
Τα θέματα απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων της αγοράς πρώτης κατοικίας ρυθμίζονται με το Νόμο 1078/1980.
 
Απαλλάσσονται από το φόρο μεταβίβασης ακινήτου οι συμβάσεις αγοράς εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα κατοικίας ή οικοπέδου από έγγαμο ή ενήλικο άγαμο, εφόσον ο αγοραστής ή ο σύζυγος ή οποιοδήποτε από τα ανήλικα τέκνα αυτού δεν έχει δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε κατοικία ή σε ιδανικό μερίδιο αυτής που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς του ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε οικόπεδο οικοδομήσιμο ή σε ιδανικό μερίδιο οικοπέδου στο οποίο αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές του ανάγκες και βρίσκονται σε δημοτική ή τοπική κοινότητα ή δήμο (εφόσον στερείται περαιτέρω διοικητικής υποδιαίρεσης) με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων.
 
Η απαλλαγή παρέχεται: 
 
i. Για αγορά κατοικίας από άγαμο μέχρι ποσού αξίας διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ, από έγγαμο μέχρι ποσού αξίας διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ ενώ, από έγγαμο ο οποίος παρουσιάζει αναπηρία τουλάχιστον 67% από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία μέχρι ποσού αξίας διακοσίων εβδομήντα πέντε χιλιάδων (275.000) ευρώ. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτού και κατά τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του
ii. Για αγορά οικοπέδου από άγαμο μέχρι ποσού αξίας πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ, ενώ από έγγαμο μέχρι ποσού αξίας εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτού και κατά δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
 
Σε περίπτωση αγοράς κατοικίας, στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μίας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου επιφανείας 20 τ.μ. και ενός αποθηκευτικού χώρου επιφανείας 20 τ.μ., με την προϋπόθεση να βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και να αποκτώνται συγχρόνως με το ίδιο συμβόλαιο αγοράς. 
 
Η απαλλαγή Α κατοικίας ισχύει για συμβάσεις αγοράς ακινήτων, εφόσον ο αγοραστής κατοικεί μόνιμα στην Ελλάδα ή προτίθεται να εγκατασταθεί σε αυτή και εντάσσεται στις ακόλουθες κατηγορίες δικαιούχων: 
 
 α) Έλληνες,
 β) ομογενείς από Αλβανία, Τουρκία και χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης,
 γ) οι πολίτες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
 

2Βλπ. Φ.Π.Α. στην παράδοση νέων ακινήτων

Scroll to Top
Μετάβαση στο περιεχόμενο