Αρχική » Δημοσιονομική Πολιτική » Λογιστικό Πλαίσιο Γενικής Κυβέρνησης » Συχνές Ερωτήσεις
Συχνές Ερωτήσεις
Ερωτήσεις και Απαντήσεις για την αρχική απογραφή στο Μητρώο Παγίων
Το Μητρώο Παγίων της Κεντρικής Διοίκησης αφορά όλους τους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, όπως αυτοί ορίζονται στις διατάξεις της παρ. 1στ. του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, δηλαδή την Προεδρία της Δημοκρατίας, τα Υπουργεία και τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, καθώς και τις Ανεξάρτητες Αρχές χωρίς νομική προσωπικότητα. Για λόγους στατιστικής ταξινόμησης, η Βουλή των Ελλήνων περιλαμβάνεται και αυτή στην Κεντρική Διοίκηση σύμφωνα με τον Κανονισμό της, ως προς τον προϋπολογισμό εξόδων, τον ισολογισμό – απολογισμό αυτής και συνεπώς ως προς την τήρηση του Λογιστικού Πλαισίου Γενικής Κυβέρνησης (ΛΠΓΚ). Διασταλτικά, οι λοιποί Φορείς Γενικής Κυβέρνησης (πλην Κεντρικής Διοίκησης) που δεν έχουν λειτουργικό Μητρώο Παγίων, δύνανται να χρησιμοποιήσουν τη σχετική εγκύκλιο για τη δημιουργία Μητρώου Παγίων Περιουσιακών Στοιχείων.
Η απογραφική διαδικασία των παγίων περιουσιακών στοιχείων λήγει τυπικά την 30.06.2025. Ουσιαστικά, ωστόσο, συνεχίζεται έως ότου ενεργοποιηθεί το υποσύστημα του Μητρώου Παγίων στο govERP. Από την 01.07.2025 έως και την 30.12.2025 η συντονιστική ομάδα του Μητρώου Παγίων, μαζί με τη Διεύθυνση Λογιστικής Γενικής Κυβέρνησης του Γ.Λ.Κ., θα προβεί σε εκτενείς δειγματοληπτικούς ελέγχους επί των υποβληθέντων από τους φορείς αρχείων καταχώρισης παγίων περιουσιακών στοιχείων ως προς την ορθότητα και πληρότητα των απογραφέντων στοιχείων, αλλά και ως προς την ύπαρξη διπλοκαταχωρίσεων. Επομένως, οι φορείς (Υπουργεία και Ανεξάρτητες Αρχές) συνεχίζουν να καταχωρίζουν αναλυτικά στο share point τα πάγια περιουσιακά στοιχεία που αποκτούν σε τρέχοντα χρόνο, μέχρι την παραγωγική λειτουργία του υποσυστήματος του Μητρώου Παγίων στο govERP, οπότε οι καταχωρίσεις θα πραγματοποιούνται απευθείας στο οικείο υποσύστημα.
Όχι. Το αρχείο excel που έχει αποσταλεί στους φορείς δεν κάνει υπολογισμούς, αλλά είναι ένα αρχείο απλής καταχώρησης στοιχείων, τα οποία (όπου χρειάζεται) θα πρέπει να έχουν πρώτα υπολογιστεί εξωσυστημικά από τους φορείς.
Ναι, υπάρχει περιορισμός 50 χαρακτήρων στη συμπλήρωση της στήλης F «Περιγραφή παγίου» και περιορισμός 18 χαρακτήρων στη συμπλήρωση της στήλης G «Σειριακός αριθμός». Για το λόγο αυτό, θα πρέπει οι εκπρόσωποι των φορέων να φροντίσουν να συμπυκνώσουν την απαραίτητη πληροφορία στο περιορισμένο αυτό εύρος χαρακτήρων.
Όχι, στο αρχείο excel του Μητρώου Παγίων θα καταχωριστούν μόνο τα πάγια περιουσιακά στοιχεία του κάθε φορέα. Τα αποθέματα του κάθε φορέα θα καταχωριστούν στο αντίστοιχο αρχείο excel των αποθεμάτων, το οποίο θα αποσταλεί στους φορείς το β΄ εξάμηνο του 2025.
Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία (assets) είναι περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία σε επαναλαμβανόμενη ή συνεχή βάση για περισσότερο από ένα (1) έτος. Το βασικό χαρακτηριστικό ενός παγίου περιουσιακού στοιχείου δεν είναι τόσο η φυσική διάρκεια ζωής του, όσο η δυνατότητα να χρησιμοποιείται συνεχόμενα στην παραγωγική διαδικασία για μεγάλα χρονικά διαστήματα, για την παροχή υπηρεσίας ή την αποκόμιση οικονομικών οφελών για την οντότητα.
Τα αποθέματα (Inventories) είναι περιουσιακά στοιχεία είτε α) με τη μορφή υλικών ή εφοδίων προς ανάλωση στην παραγωγική διαδικασία, είτε β) με τη μορφή υλικών ή εφοδίων προς ανάλωση ή διανομή κατά την παροχή υπηρεσιών, είτε γ) που κατέχονται προς πώληση ή διανομή στο πλαίσιο των συνήθων λειτουργιών, είτε δ) που ενσωματώνονται σε διαδικασίες παραγωγής σε εξέλιξη προς πώληση ή διανομή.
Το Microsoft SharePoint είναι μία τοποθεσία διαδικτύου, που χρησιμοποιείται ως ένα ασφαλές σημείο για την αποθήκευση, την οργάνωση, την κοινή χρήση και την πρόσβαση σε πληροφορίες από οποιαδήποτε συσκευή. Για κάθε φορέα της Κεντρικής Διοίκησης, έχει φορτωθεί ένα αρχείο excel στην τοποθεσία sharepoint που σας έχει κοινοποιηθεί. Σε αυτό το αρχείο θα πρέπει οι εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποι των φορέων να πραγματοποιήσουν όλες τις εγγραφές παγίων που έχουν γίνει, τόσο από την κεντρική τους Υπηρεσία, όσο και από τις περιφερειακές υπηρεσίες του φορέα, αφού πρώτα έχουν διενεργήσει τους απαραίτητους ελέγχους σχετικά με την ορθότητα των στοιχείων των εγγραφών (ορθή συμπλήρωση κελιών, διενέργεια ορθών αποσβέσεων κλπ.), την αποφυγή διπλοεγγραφών κλπ. Αυτό θα είναι το τελικό αρχείο excel του Μητρώου Παγίων του κάθε φορέα που θα παραλάβει η συντονιστική ομάδα του Μητρώου Παγίων, μαζί με τη Διεύθυνση Λογιστικής Γενικής Κυβέρνησης του Γ.Λ.Κ., επί του οποίου, αφού διενεργήσει σχετικό δειγματοληπτικό έλεγχο, θα παραδώσει στον Ανάδοχο του έργου της Λογιστικής Μεταρρύθμισης, προκειμένου να «μεταπέσει» στο υποσύστημα του SAP.
Πρόσβαση στο share point έχουν οι εκπρόσωποι που έχουν οριστεί από τον κάθε φορέα, καθ’ υπόδειξη του ίδιου του φορέα, στον υπεύθυνο της Διεύθυνσης Λογιστικής Γενικής Κυβέρνησης του Γ.Λ.Κ.
Τα χρονικά όρια επιμέτρησης δεν είναι δεσμευτικά. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, ο φορέας, καλείται να απογράψει πάγια των οποίων η ωφέλιμη ζωή εκτείνεται πέραν της 31.12.2028. Εξαίρεση αποτελούν τα πάγια που αγοράζονται κατά την απογραφική διαδικασία, τα οποία απογράφονται ανεξάρτητα από το εάν η ωφέλιμη ζωή τους εκτείνεται πέραν της 31.12.2028 ή όχι. Τα αξιακά όρια επιμέτρησης είναι ενδεικτικά και έχουν τεθεί προκειμένου να διευκολυνθεί η απογραφική διαδικασία για τα πάγια που αποκτήθηκαν στο παρελθόν. Εφόσον, ωστόσο, υπάρχει εύκολη πρόσβαση σε στοιχεία παγίων μικρότερης λογιστικής αξίας, από αυτά που θέτουν τα αξιακά όρια του προσαρτήματος 2 της εγκυκλίου, για πάγια που αποκτήθηκαν στο παρελθόν, τότε αυτά θα πρέπει να απογραφούν ανεξάρτητα από το αξιακό όριο επιμέτρησης της οικείας κατηγορίας παγίων. Ειδικά για τα πάγια που αποκτώνται σε παρόντα χρόνο και, καθόλη τη διάρκεια της απογραφικής διαδικασίας, αυτά θα πρέπει, επίσης, να απογραφούν ανεξάρτητα από το αξιακό όριο επιμέτρησης της οικείας κατηγορίας παγίων.
Οι εκπρόσωποι των φορέων θα πρέπει να απευθυνθούν στους εκπροσώπους Μητρώου Ακίνητης Περιουσίας (Μ.Α.Π.) του φορέα τους, που είχαν ασχοληθεί στο παρελθόν με την απογραφή των ακινήτων του φορέα σας.
Η αντικειμενική αξία των ακινήτων δύναται να προσδιοριστεί μέσω της εφαρμογής «Προσδιορισμός Αντικειμενικών Αξιών Ακινήτων σε χάρτη» (https://valuemaps.gov.gr/) και πληροφορίες σχετικά με την χρήση της εφαρμογής μπορούν να αναζητηθούν στον Ιστότοπο Εγχειριδίου Χρήσης της Εφαρμογής προσδιορισμού των Αντικειμενικών Αξιών (https://www1.gsis.gr/gspp/dhpe/file_utils/fdownload?type=APAA&fname=manual.pdf)
Ως κόστος απόκτησης ενός παγίου στην Κεντρική Διοίκηση λογίζεται η συνολική αξία του παγίου που προκύπτει βάσει παραστατικού πλέον του Φ.Π.Α. Το κόστος κτήσης ενός παγίου περιουσιακού στοιχείου προσαυξάνεται, επίσης, με κάθε δαπάνη που απαιτείται για να περιέλθει ένα περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση ή θέση για την επιδιωκόμενη χρήση, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγικών δασμών και των μη επιστρεπτέων φόρων αγοράς, μετά την αφαίρεση εμπορικών εκπτώσεων και μειώσεων τιμών, καθώς και κάθε κόστους που αφορά άμεσα τη θέση του περιουσιακού στοιχείου στην τοποθεσία και την κατάσταση που απαιτείται για τη λειτουργία που η διοίκηση έχει προσδιορίσει. Ενδεικτικά παραδείγματα άμεσα επιρριπτέου κόστους, δηλαδή εξόδων που κεφαλαιοποιούνται – ενσωματώνονται στην αξία των παγίων μπορεί να είναι: α) το κόστος των παροχών προς εργαζομένους που προκύπτει άμεσα από την κατασκευή ή την απόκτηση ενός στοιχείου των ενσώματων παγίων, β) το κόστος της προετοιμασίας του χώρου, γ) το αρχικό κόστος παράδοσης και μεταφοράς, δ) το κόστος της εγκατάστασης και της συναρμολόγησης και ε) τα έξοδα ανάπτυξης που έχουν γίνει και η πραγματοποίησή τους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να ενεργοποιηθεί η χρήση ενός παγίου από την οντότητα. Επομένως, το πάγιο θα καταχωριστεί στο αρχείο excel του Μητρώου Παγίων με τη μικτή του αξία, που προκύπτει έχοντας συνυπολογίσει τα ανωτέρω κόστη, αφαιρουμένων, ωστόσο, τυχόν σωρευμένων αποσβέσεων που έχουν διενεργηθεί έως 31.12.2025.
Ενδεικτικά παραδείγματα κόστους που δεν κεφαλαιοποιείται – δεν ενσωματώνεται στην αξία των παγίων μπορεί να είναι: α) το κόστος για το άνοιγμα μίας νέας μονάδας, β) το κόστος παρουσίασης ενός νέου προϊόντος ή υπηρεσίας (συμπεριλαμβανομένου του κόστους διαφήμισης και δραστηριοτήτων προώθησης), γ) το κόστος διεξαγωγής εργασιών σε μία νέα τοποθεσία ή με μία νέα κατηγορία πελατών (συμπεριλαμβανομένου του κόστους της εκπαίδευσης του προσωπικού), δ) τα διοικητικά και άλλα γενικά κόστη, ε) η φύρα υλικών, εργασίας ή άλλων πόρων κατά την κατασκευή ενός ενσώματου παγίου πέραν του κανονικού, στ) τα κόστη εκκίνησης (εκτός αν αυτά είναι αναγκαία προκειμένου ένα πάγιο να τεθεί στην κατάσταση που απαιτείται για τη λειτουργία που η διοίκηση έχει προσδιορίσει), ζ) οι λειτουργικές ζημίες που πραγματοποιούνται πριν η επένδυση φθάσει στο προγραμματισμένο επίπεδο πληρότητας και η) οι τόκοι κατασκευαστικής περιόδου
Μεταγενέστερα κόστη κεφαλαιοποιούνται στην αξία υφιστάμενων παγίων μόνο στην περίπτωση που πληρούν τα ίδια τον ορισμό του «παγίου» και έχουν ωφέλιμη ζωή μεγαλύτερη του ενός (1) έτους.
Όχι, τα κόστη τακτικής συντήρησης των παγίων δεν προσαυξάνουν την αξία των παγίων και δεν κεφαλαιοποιούνται. Μόνο μεταγενέστερα κόστη αναβάθμισης παγίων, η πραγματοποίηση των οποίων είναι απαραίτητη για την σημαντική αναβάθμιση της λειτουργικότητας ή/και προϋπόθεση της συνέχισης της απρόσκοπτης λειτουργίας των παγίων αυτών, κεφαλαιοποιούνται στην αξία τους, όπως π.χ. το κόστος αναβάθμισης λογισμικών.
Κατά την αρχική αυτή απογραφή, οι βελτιώσεις στα υπάρχοντα πάγια δε θα καταγράφονται διακριτά, αλλά ως ένα ενιαίο πάγιο, προσαυξάνοντας αντίστοιχα την αξία αυτού. Εφόσον, επομένως, έχει ήδη γίνει η καταχώριση ενός παγίου στο μητρώο excel, και, στη συνέχεια, και πριν την ολοκλήρωση της απογραφικής διαδικασίας, συντελεστεί κάποια σοβαρή αναβάθμιση του παγίου αυτού, που προσαυξάνει σημαντικά την ωφέλιμη ζωή του, τότε θα πρέπει να τροποποιηθεί η καταχώριση που έχει ήδη γίνει, τόσο ως προς τη στήλη U «Κόστος Απόκτησης ή Παραγωγής Παγίου», όσο και ως προς τις στήλες V “Σωρευμένη Απόσβεση Παγίου” και Q «Ωφέλιμη Ζωή Παγίου (Σε χρόνια)». Εφόσον πρόκειται για μία σημαντική προσθήκη/βελτίωση που αναβαθμίζει σημαντικά την ωφέλιμη ζωή του παγίου, τότε η στήλη Q «Ωφέλιμη Ζωή Παγίου (Σε χρόνια)» θα πρέπει να συμπληρωθεί με την ωφέλιμη ζωή που θα έχει το πάγιο μετά τη σημαντική αυτή προσθήκη/βελτίωση από 01.01.2026 και μέχρι το πέρας της ωφέλιμης ζωής του. Το συνολικό, δε, ποσό των προσθήκης/βελτίωσης που προσαυξάνει την αξία του παγίου, θα πρέπει να καταγραφεί και στη στήλη X «Κόστη και προσθήκες».
Η ωφέλιμη ζωή ενός παγίου περιουσιακού στοιχείου είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η οντότητα εκτιμά ότι θα χρησιμοποιήσει το εν λόγω πάγιο. Η εκτίμηση της ωφέλιμης ζωής ενός περιουσιακού στοιχείου, προκύπτει από την επαγγελματική κρίση που βασίζεται στην εμπειρία των στελεχών της οντότητας και έχει προκύψει από τη διαχείριση αντίστοιχων ή παρόμοιων περιουσιακών στοιχείων στο παρελθόν, σε συνδυασμό με την εκτίμηση αρμοδίων δομών της οντότητας, οι οποίες διαθέτουν ειδικές γνώσεις επί των χαρακτηριστικών – προδιαγραφών του περιουσιακού στοιχείου. Επισημαίνεται ότι, η εκτίμηση της ωφέλιμης ζωής παγίων περιουσιακών στοιχείων με εξειδικευμένα χαρακτηριστικά (σύνθετες ή ειδικές κατασκευές κλπ.) από τις αρμόδιες δομές της οντότητας, εφόσον αυτές υπάρχουν, κρίνεται άμεσης προτεραιότητας και υποχρεωτική. Ως εναλλακτική μέθοδος προσδιορισμού της ωφέλιμης ζωής ενός παγίου, και εφόσον δεν υφίσταται εξειδικευμένη δομή τεχνικών υπηρεσιών εντός του φορέα, προτείνεται η αναζήτηση των τεχνικών προδιαγραφών του κατασκευαστή ενός παγίου.
Όχι, διότι ο κάθε φορέας είναι πιθανό να χρησιμοποιεί τα πάγια με διαφορετική ένταση και να τα ανανεώνει με διαφορετική συχνότητα. Η απογραφή, επομένως, των παγίων της Κεντρικής Διοίκησης βασίζεται στην κρίση και την εμπειρογνωμοσύνη των στελεχών των φορέων, σε περίπτωση που δεν είναι διαθέσιμη η γνωμοδότηση των τεχνικών υπηρεσιών του φορέα τους σχετικά με την ωφέλιμη ζωή των παγίων ή που αυτή δεν προκύπτει από τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.
Σύμφωνα με το Λογιστικό Πλαίσιο Γενικής Κυβέρνησης, και δεδομένου ότι η Κεντρική Διοίκηση δεν υπόκειται σε φορολογία εισοδήματος, οι αποσβέσεις επί των ακινήτων της Κεντρικής Διοίκησης διενεργούνται αποκλειστικά βάσει της ωφέλιμης ζωής των παγίων και όχι βάσει φορολογικών συντελεστών. Διευκρινίζεται ότι οι αποσβέσεις στο Δημόσιο έχουν την έννοια του κόστους αντικατάστασης ενός παγίου σε μελλοντικό χρόνο και, πρακτικά, ξεκινούν από τη στιγμή που ένα πάγιο είναι έτοιμο προς χρήση και δε σταματούν ακόμα και στην περίπτωση που ένα πάγιο πέσει σε αχρησία για κάποια έτη. Σταματούν, δε, μόνο με την εκποίηση ή οριστική απόσυρσή του. Ειδικά κατά την αρχική αυτή απογραφή και επιμέτρηση των υφιστάμενων παγίων της Κ.Δ., και προς διευκόλυνση της διαδικασίας, δίνεται η δυνατότητα οι σωρευμένες αποσβέσεις να υπολογίζονται από 01.01.ΧΧ του επόμενου έτους που είναι έτοιμο προς χρήση το πάγιο και μέχρι και την 31.12.2025.
Οι αποσβέσεις επί των παγίων της Κ.Δ. διενεργούνται αποκλειστικά με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης βάσει της ωφέλιμης ζωής αυτών. Οι σωρευμένες αποσβέσεις (πεδίο V) που απαιτείται να συμπληρωθούν, θα πρέπει, αντιστοίχως, να υπολογιστούν με βάση τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης και για το διάστημα που ξεκινά από τη στιγμή που είναι έτοιμα προς χρήση μέχρι και την 31.12.2025. Προς διευκόλυνση της διαδικασίας, δίνεται η δυνατότητα, κατά την αρχική αυτή απογραφή, οι σωρευμένες αποσβέσεις να υπολογίζονται από 01.01.ΧΧ του επόμενου έτους που είναι έτοιμο προς χρήση ένα πάγιο και μέχρι και την 31.12.2025. Σωρευμένες αποσβέσεις επί των παγίων υπολογίζονται για τα πάγια που έχουν επιμετρηθεί στο αρχικό (ιστορικό) κόστος κτήσης ή το αποσβεσμένο κόστος αντικατάστασης. Στις περιπτώσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων των οποίων η επιμέτρηση έχει πραγματοποιηθεί με βάση την αντικειμενική ή την εύλογη αξία τους, δεν θα υπολογιστούν σωρευμένες αποσβέσεις.
Εφόσον προσδιοριστεί η ωφέλιμη ζωή του παγίου (με οποιοδήποτε κριτήριο καθορισμού ωφέλιμης ζωής επιλεγεί), η στήλη Q «Ωφέλιμη Ζωή Παγίου (Σε χρόνια)» και η στήλη R «Ωφέλιμη Ζωή Παγίου (Σε μήνες)», θα πρέπει να συμπληρωθούν, αντίστοιχα, με την εναπομείνασα ωφέλιμη ζωή του παγίου σε χρόνια και σε μήνες, από την 01.01.2026 έως και το τέλος της ωφέλιμης ζωής του. Εάν, για παράδειγμα, ένα πάγιο έχει αγοραστεί την 30.04.2024 και έχει συνολική ωφέλιμη ζωή 10 έτη, τότε την 01.01.2026 θα έχει υπολειπόμενη ωφέλιμη ζωή 8 χρόνια και 4 μήνες και, επομένως, ο αριθμός 8 συμπληρώνεται στη στήλη Q και ο αριθμός 4 στην παρούσα στήλη R.
Προς απλούστευση της διαδικασίας, προτείνεται, ωστόσο, η έναρξη της ωφέλιμης ζωής ενός παγίου να ξεκινά την 01.01.ΧΧ του επόμενου έτους, προκειμένου να υπολογίζονται αυτούσια έτη σωρευμένων αποσβέσεων. Επομένως, εάν στο συγκεκριμένο παράδειγμα, όπου το πάγιο αγοράστηκε την 30.04.2024 και έχει συνολική ωφέλιμη ζωή 10 έτη, η έναρξη της ωφέλιμης ζωής οριστεί την 01.01.2025, τότε το συγκεκριμένο πάγιο θα έχει την 01.01.2026 υπολειπόμενη ωφέλιμη ζωή 9 χρόνια και 0 μήνες και, επομένως, ο αριθμός 9 συμπληρώνεται στη στήλη Q και ο αριθμός 0 στην παρούσα στήλη R
Η στήλη V “Σωρευμένη Απόσβεση Παγίου” συμπληρώνεται στις περιπτώσεις που τα πάγια έχουν επιμετρηθεί στο αρχικό (ιστορικό) κόστος κτήσης ή το αποσβεσμένο κόστος αντικατάστασης. Υπενθυμίζεται ότι «Αρχικό ή Ιστορικό κόστος κτήσης» (Initial or Historical acquisition cost) ενός παγίου περιουσιακού στοιχείου είναι το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων ή ταμειακών ισοδυνάμων που καταβάλλονται κατά το χρόνο απόκτησης ή κατασκευής του και περιλαμβάνει κάθε δαπάνη που απαιτείται για να περιέλθει ένα περιουσιακό στοιχείο στην παρούσα κατάσταση ή θέση για την επιδιωκόμενη χρήση. Αντίστοιχα, «Αποσβεσμένο κόστος αντικατάστασης» (Depreciated replacement cost) ενός παγίου περιουσιακού στοιχείου είναι η εμπορική/αγοραία αξία (market value) ενός καινούργιου όμοιου ή παρόμοιου παγίου περιουσιακού στοιχείου, με αντίστοιχα χαρακτηριστικά (τεχνολογικά, λειτουργικά κλπ.), από την οποία αφαιρούνται τυχόν σωρευμένες αποσβέσεις, οι οποίες υπολογίζονται με βάση το χρονικό διάστημα που το πάγιο έχει ήδη χρησιμοποιηθεί από την οντότητα. Προς απλούστευση της διαδικασίας, προτείνεται οι σωρευμένες αποσβέσεις επί των παγίων να υπολογίζονται αρχής γενομένης από την 01.01.ΧΧ του επόμενου έτος που είναι έτοιμο προς χρήση το πάγιο και μέχρι και την 31.12.2025.
Οι αποσβέσεις, εν γένει, ενός παγίου περιουσιακού στοιχείου ξεκινούν από την ημερομηνία που ένα πάγιο είναι έτοιμο προς χρήση και δε σταματούν ακόμα και στην περίπτωση που ένα πάγιο πέσει σε αχρησία για κάποια έτη, ενώ, δε σταματούν παρά μόνο με την εκποίηση ή οριστική απόσυρσή του. Ένας, π.χ. Η/Υ ξεκινά να αποσβένεται από την ημερομηνία παραλαβής του, ανεξάρτητα από το αν θα τεθεί ή όχι σε λειτουργία από την πρώτη ημέρα αγοράς του. Για ένα μηχάνημα παραγωγής, ωστόσο, ενδέχεται να ξεκινούν οι αποσβέσεις από την ημερομηνία που αυτό εγκατασταθεί και είναι έτοιμο να τεθεί σε λειτουργία.
Οι σωρευμένες αποσβέσεις επί των παγίων υπολογίζονται μέχρι και την 31.12.2025 για τα πάγια που έχουν επιμετρηθεί στο αρχικό (ιστορικό) κόστος κτήσης ή το αποσβεσμένο κόστος αντικατάστασης. Έστω, για παράδειγμα, ότι ο φορέας σας προμηθεύτηκε εντός του έτους 2022 Η/Υ και η επιμέτρησή τους κατά την αρχική απογραφή έγινε στο κόστος κτήσης. Οι σωρευμένες αποσβέσεις που θα πρέπει να υπολογιστούν επί των Η/Υ αφορούν την περίοδο από 01.01.2023 έως και την 31.12.2025. Υπενθυμίζεται ότι, για λόγους διευκόλυνσης, στον υπολογισμό των σωρευμένων αποσβέσεων, λαμβάνεται υπόψη μόνο το διάστημα από 01.01.ΧΧ του επόμενου έτους που είναι έτοιμο προς χρήση το πάγιο και μέχρι και την 31.12.2025.
Κατά την αρχική αυτή απογραφή, οι προσθήκες και βελτιώσεις στα υπάρχοντα πάγια δε θα απογράφονται διακριτά, αλλά ως ένα ενιαίο πάγιο, προσαυξάνοντας αντίστοιχα την αξία αυτού. Εφόσον, επομένως, υπάρχουν προσθήκες και βελτιώσεις που έχουν κεφαλαιοποιηθεί και έχουν, αντίστοιχα προσαυξήσει την αξία του αρχικού παγίου, θα πρέπει η στήλη X «Κόστη και προσθήκες» να συμπληρωθεί με το συνολικό ποσό των προσθηκών/βελτιώσεων που έχουν κεφαλαιοποιηθεί και έχουν προσαυξήσει την αξία αυτού.
Πάγια ήδη αποσβεσμένα/πωληθέντα/κατεστραμμένα δεν απογράφονται.
Δεδομένου του δειγματοληπτικού ελέγχου που θα διενεργήσει η Συντονιστική Επιτροπή του Μητρώου Παγίων μαζί με τη Διεύθυνση Λογιστικής Γενικής Κυβέρνησης κατά το διάστημα από 01.07.2025 έως 30.12.2025 επί των υποβληθέντων από τους φορείς καταχωρίσεων, είναι απαραίτητο, ειδικά για τα ακίνητα, να τηρηθεί από τον κάθε φορέα ένας μικρός, αλλά περιεκτικός φάκελος τεκμηρίωσης σχετικά με την κάθε καταχώριση παγίου, ο οποίος θα περιέχει συνοπτικά στοιχεία σχετικά με τα κριτήρια επιλογής της μεθόδου επιμέτρησης, τις πηγές άντλησης πληροφοριών (π.χ. πλατφόρμα Μ.Α.Π. κλπ.), όπως και υπολογισμούς που έχουν γίνει σχετικά με τον προσδιορισμό της αξίας επιμέτρησης (σε περίπτωση π.χ. υπολογισμού της αξίας επιμέτρησης βάσει κόστους κατασκευής κλπ.) και των τυχόν σωρευμένων αποσβέσεων που έχουν διενεργηθεί κλπ.
Σε περίπτωση αδυναμίας επιμέτρησης ενός παγίου/μιας ολόκληρης κατηγορίας παγίων με βάση τις δοθείσες μεθόδους επιμέτρησης ή λόγω κόστους, θα πρέπει οι φορείς να δημιουργήσουν έναν μικρό φάκελο τεκμηρίωσης με τους λόγους που δεν κατέστη εφικτή η επιμέτρηση και η απογραφή αυτού/αυτών, προκειμένου να εξευρεθεί πιθανή λύση επ’αυτών σε μεταγενέστερη φάση.
Τα δημόσια μνημεία ως υποκατηγορία των λοιπών κτιρίων [3.1.1.03] δεν επιμετρώνται όταν χρησιμοποιούνται ως στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς αλλά αντίθετα καταγράφονται και επιμετρώνται όταν χρησιμοποιούνται ως γραφεία, εκπαιδευτήρια κλπ.
Τα περιουσιακά στοιχεία παραχώρησης υπηρεσιών, υπό το καθεστώς συμφωνιών παραχώρησης, κατά την αρχική αυτή απογραφή, επιμετρούνται και απογράφονται από τον παραχωρητή (Κεντρική Διοίκηση) στην εύλογη αξία τους και ταξινομούνται σε διακριτή υποκατηγορία της σχετικής κατηγορίας περιουσιακών στοιχείων που προβλέπεται από το ΛΠΓΚ για ανάλογα περιουσιακά στοιχεία. Η εύλογη αξία των παγίων περιουσιακών στοιχείων παραχώρησης υπηρεσιών, προσδιορίζεται είτε από εξειδικευμένο προσωπικό της οντότητας επιφορτισμένο με τη σχετική αρμοδιότητα (εφόσον αυτό υπάρχει) είτε από πιστοποιημένους επαγγελματίες εκτιμητές, εγγεγραμμένους στο Μητρώο Πιστοποιημένων Εκτιμητών.
Ο νέος φορέας που έχει προκύψει θα απογράψει τα πάγια των οποίων η ιδιοκτησία του έχει παραχωρηθεί.
Οι νέοι φορείς που θα προκύψουν από τον διαχωρισμό, θα απογράψουν αντίστοιχα, και τα πάγια των οποίων η ιδιοκτησία τους έχει μεταβιβαστεί. Εφόσον, πρόκειται για πάγια των οποίων η προμήθεια έχει γίνει, μαζικά, μέσω σύμβασης από τον αρχικό φορέα, τότε θα πρέπει να καταχωριστούν τα πάγια αυτά από τον κάθε φορέα κατά τον αριθμό και την αξία που αφορά τον κάθε φορέα με αντίστοιχο διαμοιρασμό της ποσότητας και της αξίας της σύμβασης (ή ισότιμου παραστατικού). Εάν για κάποιο λόγο, ο διαχωρισμός αυτός δεν είναι δυνατός και εφόσον τα πάγια παραμένουν σε φορείς εντός της Κ.Δ., τότε θα πρέπει αυτά να απογραφούν συνολικά από τον φορέα που διαθέτει την απαιτούμενη πληροφορία (σύμβαση ή παραστατικά).
Επιλέγω το τιμολόγιο αγοράς του παγίου, διότι ενδέχεται να μην ταυτίζονται η ποσότητα και η αξία των τελικώς αγορασθέντων παγίων με αυτές που περιγράφονται στη σύμβαση. Σε κάθε περίπτωση, και εφόσον είναι δυνατό, θα πρέπει να γίνει και αντιπαραβολή του τιμολογίου με τα παραληφθέντα πάγια.
Για να καταχωρίσει ένας φορέας πάγια στη σχετική φόρμα καταχώρισης (excel), θα πρέπει απαραίτητα αυτά να βρίσκονται στην ιδιοκτησία του και να μπορούν να επιμετρηθούν αξιόπιστα. Η ιδιοκτησία και ο έλεγχος των παγίων από έναν φορέα προκύπτει βάσει των ακόλουθων κριτηρίων: 1) όταν τα πάγια έχουν αποκτηθεί (αγορασθεί – κατασκευαστεί) μέσω σύμβασης του φορέα με κάποιο αντισυμβαλλόμενο και υφίστανται παραστατικά (τιμολόγια κλπ.) εκδοθέντα στο Α.Φ.Μ. του φορέα, όπως και οι σχετικοί τίτλοι πληρωμής (Χρηματικά Εντάλματα) αυτών, 2) όταν τα πάγια έχουν περιέλθει στον έλεγχο του φορέα μέσω κάποιας δωρεάς, μεταβίβασης ή ακόμα και λόγω συγχώνευσης φορέων και υπάρχει το σχετικό ισοδύναμο παραστατικό (νομοθέτημα, δικαστική απόφαση κλπ.) από το οποίο προκύπτει η μεταβίβαση της ιδιοκτησίας του παγίου στο φορέα, και 3) όταν δεν υπάρχουν παραστατικά ή ισοδύναμα παραστατικά από τα οποία να προκύπτει άμεσα η ιδιοκτησία, οπότε αυτή προκύπτει από το γεγονός ότι ο φορέας χρησιμοποιεί το πάγιο (ο ίδιος κατά αποκλειστικότητα ή σχεδόν κατά αποκλειστικότητα), είτε για να παράγει υπηρεσίες για το δημόσιο συμφέρον, είτε για να αποκομίσει οικονομικά οφέλη από τη χρήση του (εκμίσθωση ακινήτου, παραγωγή προϊόντων προς πώληση κλπ.).
Η κυριότητα ενός φορέα επί των παγίων του, όταν δεν υφίστανται τίτλοι ιδιοκτησίας, προκύπτει από τα εξής κριτήρια: 1) ο φορέας έχει τον έλεγχο των παγίων αυτών και 2) ο φορέας χρησιμοποιεί τα πάγια (ο ίδιος κατά αποκλειστικότητα ή σχεδόν κατά αποκλειστικότητα) είτε για να παράγει υπηρεσίες για το δημόσιο συμφέρον, είτε για να αποκομίσει οικονομικά οφέλη από τη χρήση τους (π.χ. εκμίσθωση ακινήτου, παραγωγή προϊόντων προς πώληση κλπ.)
Τα πάγια των οποίων το ιδιοκτησιακό καθεστώς τελεί υπό αμφισβήτηση, θα πρέπει να καταχωριστούν στο Μητρώο Παγίων της Κ.Δ. μόνον εφόσον οι εκπρόσωποι του φορέα κρίνουν ότι είναι σφόδρα πιθανό ότι τα ακίνητα αυτά θα περιέλθουν τελικά στην ιδιοκτησία του Φορέα.
Τα ακίνητα αυτά θα πρέπει να καταχωριστούν στο Μητρώο Παγίων της Κ.Δ. κατά το ποσοστό κυριότητας του φορέα και με την αξία επιμέτρησης που προκύπτει με βάση το ποσοστό αυτό. Εφόσον, δε, τα ακίνητα αυτά καταχωριστούν βάσει της αντικειμενικής τους αξίας που θα αναζητηθεί μέσα από την οικεία εφαρμογή «Προσδιορισμός Αντικειμενικών Αξιών Ακινήτων σε χάρτη», τότε θα πρέπει να γίνει αναγωγή της αντικειμενικής αξίας που προκύπτει από την εφαρμογή βάσει του ποσοστού κυριότητας του φορέα.
Εάν για τα πάγια αυτά είναι εύκολα ανακτήσιμη η πληροφορία της αξίας τους κλπ., τότε απογράφονται στο σχετικό αρχείο της αρχικής απογραφής με τις μεθόδους που προβλέπονται για τις κατηγορίες παγίων που ανήκουν στην ίδια γενική κατηγορία με τα εν λόγω πάγια, ακόμα και αν η κατηγορία στην οποίαν ανήκουν δεν συμπεριλαμβάνεται στις κατηγορίες παγίων προς απογραφή.
Επισημαίνεται ότι τα όρια επιμέτρησης της Εγκυκλίου είναι ενδεικτικά. Έστω, για παράδειγμα, ότι ο φορέας σας προμηθεύτηκε πρόσφατα, μέσω σύμβασης, 10 αυτοκίνητα με αξία 16.000 € το καθένα, και, επομένως, το συνολικό κόστος της σύμβασης ανέρχεται σε 160.000€. Βάσει εγκυκλίου, ωστόσο, για την κατηγορία [3.1.2.02.01] «Οδικά μέσα», το όριο επιμέτρησης ορίζεται ≥ 30.000€. Σε αυτήν την περίπτωση, και εφόσον υπάρχουν τα σχετικά στοιχεία των οχημάτων (αριθμός πινακίδας ή αριθμός πλαισίου κλπ.), θα πρέπει να απογραφεί το κάθε όχημα διακριτά, προκειμένου να διασφαλιστεί η διακριτή παρακολούθησή τους σε περίπτωση μελλοντικής απομείωσης της αξίας τους, αλλά και προκειμένου να μην απωλεστεί το ελεγκτικό ίχνος. Εάν δεν είναι δυνατό να ανακτηθεί η πληροφορία για κάθε όχημα χωριστά, τότε και μόνο τότε, μπορούν αυτά να απογραφούν ως ένα πάγιο.
Ναι, η Γη, ως αυθύπαρκτο πάγιο περιουσιακό στοιχείο, το οποίο δεν υπόκειται σε αποσβέσεις, θα πρέπει να απογραφεί ξεχωριστά από τα πάγια που υφίστανται ή έχουν ανεγερθεί επ’αυτής. Υπενθυμίζεται ότι η Γη δεν περιλαμβάνει τα εξής: α) κτίρια και άλλες συναφείς υποδομές, που έχουν κατασκευαστεί πάνω στη γη ή μέσα σε αυτή, όπως δρόμοι, κτίρια γραφείων και σήραγγες, β) βελτιώσεις γης, γ) συστατικά που καλλιεργούνται, όπως αμπελώνες, οπωρώνες και λοιπές φυτείες δέντρων, ζώα και συγκομιδή, δ) υπέδαφος, ε) μη καλλιεργούμενους βιολογικούς πόρους και στ) υδάτινους πόρους κάτω από το έδαφος. Εάν, ωστόσο, η αξία της γης δεν μπορεί να διαχωριστεί από εκείνη των κτιρίων ή άλλων υποδομών που βρίσκονται σε αυτή, τα συνδυασμένα περιουσιακά στοιχεία κατατάσσονται στην κατηγορία του περιουσιακού στοιχείου που έχει τη μεγαλύτερη αξία.
Τα ακίνητα, όπως και οι αδόμητες περιοχές που δεν εντάσσονται σε περιοχές με καθορισμένες τιμές ζώνης, δύνανται να αποτιμηθούν στην τιμή ζώνης της περιοχής που γειτνιάζει με τα πάγια αυτά. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η επιμέτρησή τους βάσει τιμής ζώνης γειτονικής περιοχής, τότε αυτά δύνανται να αποτιμηθούν με τη μέθοδο της εύλογης αξίας ως τεκμαρτού κόστους κτήσης, η οποία θα πρέπει να προσδιοριστεί από πιστοποιημένους επαγγελματίες εκτιμητές, εγγεγραμμένους στο Μητρώο Πιστοποιημένων Εκτιμητών.
Το ακίνητο θα απογραφεί στο αρχείο excel του Μητρώου Παγίων της Κεντρικής Διοίκησης με την όποια λογιστική αξία είναι καταχωρισμένο στο Μητρώο Παγίου του φορέα, αφαιρουμένων των σωρευμένων αποσβέσεων 3 ετών (2023, 2024 και 2025).
Τα πάγια που εκμισθώνονται σε άλλους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης/Γενικής Κυβέρνησης απογράφονται από τον Φορέα που τα εκμισθώνει, εφόσον εξακολουθεί να διακρατά την κυριότητα αυτών.
Εφόσον η ανέγερση των ακινήτων έχει χρηματοδοτηθεί από πόρους του φορέα της Κεντρικής Διοίκησης, τότε τα ακίνητα (και όχι η Γη) θα πρέπει να απογραφούν από τον φορέα της Κεντρικής Διοίκησης. Εάν δεν είναι γνωστό ποιος έχει χρηματοδοτήσει την ανέγερση των ακινήτων, θα πρέπει ο φορέας της Κεντρικής Διοίκησης να έρθει σε επαφή με τον φορέα της Γενικής Κυβέρνησης προκειμένου να διερευνηθεί ποιος από τους δύο φορείς θα τα απογράψει ως δικά του πάγια.
Η πηγή χρηματοδότησης δεν αποτελεί κριτήριο αρχικής αναγνώρισης και επιμέτρησης των παγίων περιουσιακών στοιχείων. Επομένως, ανεξάρτητα από την πηγή χρηματοδότησης, απογράφονται από τον φορέα, ο οποίος είναι αντισυμβαλλόμενος στη σύμβαση (για την αγορά ή κατασκευή του παγίου), στο όνομα του οποίου έχει εκδοθεί το σχετικό φορολογικό παραστατικό εξ αρχής ή η κυριότητα των οποίων του έχει παραχωρηθεί με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο στη συνέχεια.
Το ακίνητο θα απογραφεί από τον φορέα που έχει διαθέσιμα τα στοιχεία για την αξία επιμέτρησης του ακινήτου. Εφόσον το ακίνητο ανήκει στην Κεντρική Διοίκηση, είναι αδιάφορο το ποιος θα το απογράψει, αρκεί να μη γίνει διπλοεγγραφή.
Βάσει κριτηρίου ιδιοκτησίας, το ακίνητο ανήκει στον φορέα εκτός Κεντρικής Διοίκησης (πχ Ν.Π.Δ.Δ), και δεν καταχωρίζεται στο Μητρώο Παγίων της Κεντρικής Διοίκησης, αλλά στις ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ν.Π.
Στην περίπτωση που υφίστανται τίτλοι ιδιοκτησίας ενός παγίου από ένα φορέα, αλλά επί τοις ουσίας, έχουν μεταβιβαστεί όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη από την χρήση του παγίου στον φορέα που το χρησιμοποιεί, τότε αυτό απογράφεται από τον φορέα που το χρησιμοποιεί, εφόσον αυτός χρησιμοποιήσει το πάγιο τουλάχιστον κατά το ήμισυ της υπολειπόμενης ωφέλιμης ζωής του.
Η μεταβίβαση των κινδύνων και των οφελών συνιστά, επί της ουσίας, μεταβίβαση του ελέγχου του παγίου περιουσιακού στοιχείου για περιορισμένο ή απεριόριστο χρονικό διάστημα στον φορέα που το χρησιμοποιεί. Η μεταβίβαση κινδύνων και οφελών στοιχειοθετείται από γεγονότα, όπως, για παράδειγμα, όταν ο φορέας που χρησιμοποιεί το πάγιο, έχει την ευθύνη της συντήρησης ή αποκατάστασης της λειτουργικότητας του παγίου, σε περιπτώσεις βλαβών ή ζημιών, έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει δαπάνες αναβάθμισης – βελτίωσης του παγίου καθώς και στη περίπτωση που μπορεί να το χρησιμοποιήσει είτε για να αποκομίσει οικονομικά οφέλη, είτε για να παράσχει υπηρεσίες προς επίτευξη των λειτουργικών του σκοπών, χωρίς να έχουν τεθεί περιοριστικοί όροι επί της χρήσης του παγίου από τον φορέα που διατηρεί τους τίτλους ιδιοκτησίας
Παράδειγμα: Παραχωρείται από φορέα π.χ. Κεντρική Διοίκηση (Υπουργείο) σε ΝΠΔΔ, ακίνητο, χωρίς αντάλλαγμα για σαράντα (40) έτη, προς αξιοποίηση, διαχείριση και εκμετάλλευση. Σε έναν όροφο θα στεγαστούν οι διοικητικές υπηρεσίες και το υπόλοιπο θα επισκευαστεί προς εκμετάλλευση στο μέλλον. Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 2/37910/ΔΛΓΚ/15-03-2024 Εγκύκλιο, με θέμα «Αρχική Απογραφή Παγίων Περιουσιακών Στοιχείων Κεντρικής Διοίκησης «…η οικονομική ζωή μίας μέσης κατασκευής από σκυρόδεμα κυμαίνεται από ογδόντα (80) έως εκατό (100) έτη…» (σελ.26), με δεδομένο ότι ο φορέας Κεντρικής Διοίκησης (Υπουργείο) ιδιοχρησιμοποιεί το κτίριο για τριάντα (30) έτη, από την απόκτησή του μέχρι τη στιγμή της παραχώρησής του στο ΝΠΔΔ, η εναπομένουσα ωφέλιμη ζωή του παγίου είναι πενήντα (50) με εβδομήντα (70) έτη. Συνεπώς, το ΝΠΔΔ πρέπει να απογράψει το ακίνητο, εφόσον, η παραχώρηση για σαράντα (40) έτη υπερκαλύπτει το ήμισυ της υπολειπόμενης ωφέλιμης ζωής του παγίου.
Σε περιπτώσεις μισθώσεων παγίων, θα πρέπει να έχει προηγουμένως ξεκαθαριστεί εάν πρόκειται για λειτουργική ή χρηματοδοτική μίσθωση, βάσει των κριτηρίων που τίθενται εξαντλητικά στην εγκύκλιο, ώστε να απογραφούν από το μισθωτή μόνο τα πάγια που τελούν υπό χρηματοδοτική μίσθωση.
Σε περίπτωση δωρεάς παγίων, και εφόσον αυτά εμπίπτουν στις κατηγορίες των παγίων που θα απογραφούν στο Μητρώο Παγίων, αυτά απογράφονται, κατά προτίμηση, στην εύλογη αξία τους ή σε οποιαδήποτε άλλη διαθέσιμη, κατά προτεραιότητα, δοθείσα μέθοδο επιμέτρησης.
Δεδομένου ότι τα εν λόγω ακίνητα δεν είναι, επί της παρούσης, λειτουργικά και, ως εκ τούτου, δεν ενσωματώνουν οικονομικό όφελος ή δυνατότητα παροχής υπηρεσιών, και έχουν υποστεί εκτεταμένες ζημιές από σεισμό/πυρκαγιά, με συνέπεια η ορθή απεικόνισή τους να προϋποθέτει την αναγνώριση ζημίας από απομείωση, βάσει της οικείας Λογιστικής Πολιτικής, δε θα πρέπει να απογραφούν σε αυτή την φάση. Επομένως, στο Μητρώο Παγίων θα πρέπει να απογραφούν μόνο τα οικόπεδα [«Γη» (3.1.5.01.01)] επί των οποίων έχουν ανεγερθεί τα συγκεκριμένα κτίρια, τα οποία και θα επιμετρηθούν στην αντικειμενική τους αξία ως τεκμαρτό κόστος κτήσης ή, εναλλακτικά, στην εύλογη αξία, ως τεκμαρτό κόστος κτήσης αυτών, η οποία θα πρέπει να προσδιοριστεί από πιστοποιημένους επαγγελματίες εκτιμητές, εγγεγραμμένους στο Μητρώο Πιστοποιημένων Εκτιμητών.
Τα ακίνητα αυτά θα υπάρχει η δυνατότητα να απογραφούν κατά τη φάση της παραγωγικής λειτουργίας του gov-ERP, όταν θα είναι διαθέσιμος ο προσδιορισμός ή η εκτίμηση του κόστους αποκατάστασης, προκειμένου να αναγνωρισθεί η απομείωση, ή, εναλλακτικά, θα μπορούσαν να αναγνωριστούν σε συνέχεια της πραγματοποίησης των επισκευών
Αν το κόστος κτήσης (λογιστική αξία) του ακινήτου (δηλαδή το ιστορικό κόστος μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις) είναι μεγαλύτερο από την αντικειμενική αξία, τότε το πάγιο θα επιμετρηθεί στο κόστος κτήσης (λογιστική αξία) αυτού και όχι στην αντικειμενική αξία.
Tο πάγιο θα επιμετρηθεί στο κόστος κτήσης αυτού (λογιστική αξία) του ακινήτου (δηλαδή στο ιστορικό κόστος μείον τις σωρευμένες αποσβέσεις ενός έτους 2025) και όχι στην αντικειμενική του αξία αφού το κόστος κτήσης του είναι σίγουρα μεγαλύτερο από την αντικειμενική του αξία. Το ίδιο θα ισχύσει και για ακίνητα που αγοράστηκαν/θα αγοραστούν εντός του 2025, αφού το κόστος κτήσης του είναι σίγουρα μεγαλύτερο από την αντικειμενική τους αξία.
Οι κατηγορίες 3.1.7.01 «Ενσώματα πάγια υπό κατασκευή» και 3.1.7.02 «Άυλα πάγια υπό κατασκευή» δεν υπόκεινται σε αποσβέσεις για όσο παραμένουν υπό κατασκευή. Εφόσον η κατασκευή τους ολοκληρωθεί και αναταξινομηθούν στις οικείες κατηγορίες παγίων, τότε θα ξεκινήσει ο υπολογισμός των αποσβέσεών τους βάσει της ωφέλιμης ζωής τους.
Όχι. Εφόσον έχουν δοθεί μόνο προκαταβολές, χωρίς να έχουν παραληφθεί τα ισοδύναμα παραστατικά, τα πάγια αυτά δεν απογράφονται στο Μητρώο Παγίων. Γενικότερα, απογράφεται ως πάγιο και ενσωματώνεται στην αξία του παγίου αποκλειστικά και μόνο ό,τι έχει τιμολογηθεί, ανεξάρτητα από το εάν έχει πληρωθεί ακόμα ή όχι.
Τα πάγια που αγοράζονται κατά τη διάρκεια της απογραφικής διαδικασίας και κατά την διάρκεια ισχύος της Εγκυκλίου, απογράφονται ανά τεμάχιο και αξία τεμαχίου βάσει οδηγιών της Εγκυκλίου με τις μεθόδους που προβλέπονται για τις κατηγορίες παγίων που ανήκουν στην ίδια γενική κατηγορία με τα εν λόγω πάγια.
Οι εξαιρέσεις απογραφής κάποιων κατηγοριών παγίων ισχύουν για πάγια που έχουν αποκτηθεί στο παρελθόν και των οποίων η λογιστική αξία είναι ήσσονος σημασίας (π.χ. έπιπλα) και των οποίων η απογραφή είναι δυσχερής. Ωστόσο, αν κάποια οντότητα έχει διαθέσιμα τα στοιχεία που απαιτούνται για την επιμέτρηση παγίων περιουσιακών στοιχείων των ανωτέρω κατηγοριών, δύναται, και πάλι, να προχωρήσει στην επιμέτρησή τους με τις μεθόδους που προβλέπονται για τις κατηγορίες παγίων που ανήκουν στην ίδια γενική κατηγορία με τα εν λόγω πάγια.
Τα πάγια της κατηγορίας [3.1.4.03.01] «Λογισμικό Υπολογιστών», δηλαδή τα software τύπου Microsoft Windows κλπ., αποτελούν άυλα περιουσιακά στοιχεία και απογράφονται στο Μητρώο Παγίων βάσει συμβατικού τιμήματος (πλέον Φ.Π.Α.) και αποσβένονται βάσει της ωφέλιμης ζωής τους π.χ. βάσει χρονικής διάρκειας των αδειών χρήσης που προβλέπεται στη σχετική σύμβαση. Σε περίπτωση που δεν προβλέπεται συγκεκριμένη ωφέλιμη ζωή (απεριόριστη), θα οριστεί στη στήλη Q «Ωφέλιμη Ζωή Παγίου (Σε χρόνια)» ένας ικανός αριθμός ετών και με τη λειτουργία του Μητρώου Παγίου στο gov-ERP, τα πάγια αυτά θα ελέγχονται συστηματικά για τυχόν απομείωση.
Εφόσον ο χρόνος χρήσης ενός λογισμικού αναβάθμισης (software) δεν προκύπτει από τη σύμβαση ή από το χρόνο χρήσης βάσει αδειών χρήσης, τότε η ωφέλιμη ζωή του θα πρέπει να προσδιοριστεί βάσει γνωμοδότησης της αρμόδιας δομής (ΙΤ) της οντότητας ή να ασκηθεί επαγγελματική κρίση από τα στελέχη της οντότητας. Εφόσον προσδιοριστεί η ωφέλιμη ζωή του λογισμικού, θα υπολογιστούν σωρευμένες αποσβέσεις από την από την 01.01.ΧΧ του επόμενου έτους που είναι έτοιμο προς χρήση το πάγιο και μέχρι και την 31.12.2025.
Εν πρώτοις, θα πρέπει να εξεταστεί ποιος έχει προβεί στην αγορά του λογισμικού. Εφόσον το λογισμικό έχει αγοραστεί από τη Γ.Γ.Π.Σ. και της ανήκει, το απογράφει ο φορέας στον οποίο ανήκει, δηλαδή το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Εάν, όμως, κάποιος φορέας έχει προβεί και στη σύναψη δικών του συμβάσεων και, επομένως, έχει προμηθευτεί και λογισμικό που του ανήκει αποκλειστικά, τότε το απογράφει ο φορέας. Τυχόν ανανεώσεις αδειών των οποίων η διάρκεια είναι τουλάχιστον 2 έτη και πάνω, προστίθενται στην αξία του λογισμικού, εφόσον έχει αγοραστεί το λογισμικό ή καταγράφονται διακριτά στο Λογαριασμό «Λογισμικό υπολογιστών» [3.1.4.03.01].
Όχι. Εφόσον τα ακίνητα που χρησιμοποιεί ο φορέας ανήκουν στην κυριότητα φορέα Γ.Κ., αυτά δε θα απογραφούν στο Μητρώο Παγίων της Κ.Δ.
Όχι. Ο πάγιος εξοπλισμός που χρησιμοποιείται από υπηρεσίες του Υπουργείου, ο οποίος, όμως, έχει αγοραστεί με πιστώσεις Νομικού Προσώπου (φορέα Γενικής Κυβέρνησης) τον οποίον εποπτεύει ο φορέας της Κ.Δ., και τα τιμολόγια για την αγορά του έχουν εκδοθεί στο ΑΦΜ του Νομικού Προσώπου, δε θα απογραφεί στο Μητρώο Παγίων της Κ.Δ.
Εφόσον πρόκειται για δομές του ίδιου του φορέα και όχι για Νομικά Πρόσωπα που εποπτεύονται από τον Φορέα αλλά έχουν χαρακτηριστεί φορείς της Γ.Κ. βάσει του Μητρώου της ΕΛΣΤΑΤ, τότε τα πάγια αυτά απογράφονται κανονικά στο Μητρώο Παγίων της Κ.Δ. Μεγάλη προσοχή, θα πρέπει, ωστόσο, να δοθεί στην περίπτωση που έχουν οριστεί υπεύθυνοι στις δομές αυτές για να απογράψουν τα πάγια της δομής αυτής, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο διπλοαπογραφής των παγίων αυτών.
Τα πάγια που ανήκουν στην υποκατηγορία [3.1.2.03] «Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών», όπως και πάγια περιουσιακά στοιχεία που έχουν ίδια ωφέλιμη ζωή και μικρό κόστος σαν μεμονωμένα στοιχεία, δύνανται να απογραφούν βάσει συνολικού συμβατικού τιμήματος, αφαιρουμένων τυχόν σωρευμένων αποσβέσεων μέχρι και την 31.12.2025. Ωστόσο, εάν αποκτηθούν πάγια της ίδιας κατηγορίας κατά τη διάρκεια της απογραφικής διαδικασίας, αυτά θα πρέπει να απογραφούν διακριτά, εφόσον υπάρχει εύκολη πρόσβαση στα στοιχεία αγοράς τους (αξία αγοράς, serial numbers κλπ.)
Εφόσον πρόκειται για προμήθεια σημαντικού αριθμού Η/Υ, των οποίων τα στοιχεία (serial numbers) δεν είναι εύκολο να ανευρεθούν, την καταχωρίζω ως ένα ενιαίο πάγιο της Κεντρικής Διοίκησης στο φύλλο excel, δηλώνοντας τον αριθμό των τεμαχίων ανά κατηγορία παγίου. Εάν, ωστόσο, είναι εύκολο και χωρίς μεγάλο διοικητικό κόστος, να ανευρεθούν τα στοιχεία κάθε Η/Υ, τότε τους απογράφουμε ξεχωριστά, ανά τεμάχιο (βάσει σειριακού αριθμού), προκειμένου να παρακολουθούνται και διακριτά στο υποσύστημα του Μητρώου Παγίων.
Εάν είναι γνωστό το πώς έχουν διαμοιραστεί τα πάγια ανά τις επιμέρους υπηρεσίες ενός φορέα, αλλά δεν είναι εύκολο να ανευρεθούν τα στοιχεία (serial numbers) του κάθε Η/Υ, τότε συνίσταται αυτά να καταχωριστούν ως ένα πάγιο, ανά επιμέρους υπηρεσία, συμπληρώνοντας, δηλαδή, κάθε φορά στη στήλη G «Σειριακός Αριθμός» του excel τον αριθμό της σύμβασης, στη στήλη Η «Ποσότητα», τον αριθμό των Η/Υ που έχουν διαμοιραστεί σε κάθε επιμέρους υπηρεσία, διαφοροποιώντας, κάθε φορά στη στήλη Μ «Εγκατάσταση», την ακριβή τοποθεσία των παγίων, στη στήλη U «Κόστος Απόκτησης ή Παραγωγής Παγίου», την αξία που έχει προκύψει για το συγκεκριμένο αριθμό Η/Υ έχοντας πρώτα αφαιρέσει από το ιστορικό κόστος κτήσης (βάσει σύμβασης ή τιμολογίου), τις σωρευμένες αποσβέσεις που έχουν διενεργηθεί μέχρι 31.12.2025 και στη στήλη V «Σωρευμένη Απόσβεση Παγίου», αντίστοιχα, τις σωρευμένες αποσβέσεις που έχουν υπολογιστεί μέχρι 31.12.2025 για το συγκεκριμένο αριθμό Η/Υ.
Η νέα προμήθεια Η/Υ καταχωρίζεται κανονικά ως ένα νέο πάγιο, παρά το γεγονός ότι μπορεί να είναι μικρότερη αξιακά των ορίων επιμέτρησης που έχουν τεθεί σχετικά στην εγκύκλιο. Εξάλλου, τα αξιακά όρια επιμέτρησης που έχουν τεθεί στην εγκύκλιο είναι ενδεικτικά και, εφόσον, τα στοιχεία αγοράς παγίων είναι διαθέσιμα και εύκολα προσβάσιμα, συνίσταται η καταχώριση όλων των παγίων στο σχετικό αρχείο ανά τεμάχιο με την συμπλήρωση όλων των απαραίτητων στοιχείων που απαιτούνται από το αρχείο excel (σειριακός αριθμός κλπ.).
Τα πάγια που αγοράζονται κατά τη διάρκεια της απογραφικής διαδικασίας και κατά την διάρκεια ισχύος της Εγκυκλίου, απογράφονται διακριτά, ακόμα και αν δεν τηρείται το αξιακό όριο επιμέτρησης. Η εξαίρεση που αναφέρεται στην εγκύκλιο για την υποκατηγορία «[3.1.2.03] Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών» αφορά πάγια της κατηγορίας που είχαν αγοραστεί στο παρελθόν και για τα οποία είναι δύσκολο να αναζητηθούν λεπτομέρειες για την απογραφή τους.
Σε αυτήν την περίπτωση, και εφόσον αυτά θα καταχωριστούν ως ένα πάγιο (βάσει σύμβασης) στο αρχείο excel του μητρώου παγίων, θα πρέπει στη στήλη Η «Ποσότητα» να απογραφεί ο ακριβής αριθμός των εναπομενόντων «εν ζωή» παγίων, έχοντας, δηλαδή αφαιρέσει από τον αρχικό αριθμό παγίων τον αριθμό των κατεστραμμένων. Επιπλέον, στη στήλη U «Κόστος Απόκτησης ή Παραγωγής Παγίου», θα πρέπει να καταγραφεί η αξία που αντιστοιχεί στον εναπομέναντα αριθμό παγίων, αφαιρώντας από το ιστορικό κόστος κτήσης (βάσει σύμβασης ή τιμολογίου), τις σωρευμένες αποσβέσεις που έχουν διενεργηθεί επί αυτών μέχρι 31.12.2025. Αντίστοιχα, στη στήλη V «Σωρευμένη Απόσβεση Παγίου», θα πρέπει να καταγραφεί το ποσό των σωρευμένων αποσβέσεων που έχουν διενεργηθεί επί των εναπομεινάντων παγίων μέχρι 31.12.2025. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει το άθροισμα των στηλών U και V να ισούται με το ιστορικό κόστος απόκτησης των παγίων για το συγκεκριμένο αριθμό εναπομενόντων παγίων.
Εφόσον τα πάγια έχουν αγοραστεί μαζικά, αλλά υπάρχει η δυνατότητα διακριτής καταχώρισης αυτών στο αρχείο excel του Μητρώου Παγίων, τότε, τα κατεστραμμένα πάγια δε θα καταχωριστούν.
Μηχανήματα και εξοπλισμός που αποκτώνται για στρατιωτικούς σκοπούς, εκτός από τα οπλικά συστήματα, ταξινομούνται στην κατηγορία 3.1.2.09.89 «Λοιπά Μηχανήματα και Εξοπλισμός». Τα οπλικά συστήματα, τα οποία διαχειρίζεται εν γένει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία (3.1.3 «Οπλικά συστήματα») και περιλαμβάνουν εξειδικευμένα οχήματα και εξοπλισμό, όπως πολεμικά πλοία, υποβρύχια, στρατιωτικά αεροσκάφη, τανκς, φορείς πυραύλων, εκτοξευτήρες, κλπ. Τα οπλικά συστήματα αντιμετωπίζονται ως πάγια περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιούνται σε συνεχή βάση για την παροχή υπηρεσιών άμυνας, ακόμη και εάν η χρήση τους σε καιρό ειρήνης απλώς εξασφαλίζει αποτροπή.
Τα κοινά κλιματιστικά μηχανήματα, τα οποία δύνανται εύκολα να αποσπαστούν από τα ακίνητα δεν προσαυξάνουν την αξία των ακινήτων και δεν κεφαλαιοποιούνται στην αξία τους, αλλά καταχωρίζονται διακριτά στην κατηγορία [3.1.2.09.89] «Λοιπά Μηχανήματα και Εξοπλισμός». Μόνο οι κλιματιστικές μονάδες, όπως και άλλες προσθήκες/βελτιώσεις που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι ενός ακινήτου δύνανται να προσαυξήσουν την αξία του και να κεφαλαιοποιηθούν. Το συνολικό, δε, ποσό των προσθηκών/βελτιώσεων που θα κεφαλαιοποιηθούν, θα πρέπει να καταγραφεί στη στήλη X «Κόστη και προσθήκες».
Ανά πάσα στιγμή, και μέχρι την ενεργοποίηση του υποσυστήματος του Μητρώου Παγίων στο govERP, υπάρχει η δυνατότητα προσθηκών όπως και τροποποίησης των καταχωρίσεων που έχουν γίνει στο sharepoint, προκειμένου η τελική εικόνα του αρχείου να αντικατοπτρίζει όσο το δυνατόν καλύτερα και πληρέστερα την πραγματικότητα.
